Akne skarları, iltihaplı sivilcelerin iyileşmesi sırasında ciltteki kolajen yapısının bozulması sonucunda oluşan kalıcı doku değişiklikleridir. Çökük, kabarık veya dalgalı bir görünüm oluşturabilirler.

Sivilce sonrasında kalan her renk değişikliği gerçek bir skar değildir. Düz kahverengi lekeler pigment artışına, kırmızı lekeler ise yüzeysel damar değişikliklerine bağlı olabilir. Gerçek akne skarlarında ise cilt yüzeyinde çökme, kabarma veya belirgin doku düzensizliği bulunur.

Akne skarı tedavisinde tek bir yöntem her iz tipine uygun değildir. İzlerin şekli, derinliği, cilt tipi ve aktif akne varlığı birlikte değerlendirilerek kişiye özel ve çoğunlukla kombine bir tedavi planı hazırlanır. Güncel çalışmalar, özellikle orta ve ileri düzey atrofik akne skarlarında farklı yöntemlerin birlikte kullanılmasının tek bir tedaviden daha etkili olabileceğini göstermektedir.

Akne skarları neden oluşur?

İltihaplı ve derin sivilceler iyileşirken ciltteki kolajen üretimi normalden az veya fazla olabilir.

Kolajen üretiminin yetersiz olması ciltte çökük izlere, fazla olması ise kabarık skarlara neden olabilir.

Akne skarı gelişme riskini artırabilecek durumlar şunlardır:

• Derin, ağrılı ve iltihaplı sivilceler,
• Nodül ve kistler,
• Sivilceleri sıkmak veya koparmak,
• Akne tedavisine geç başlamak,
• Uzun süre kontrol altına alınamayan akne,
• Genetik yatkınlık,
• Keloid gelişme eğilimi.

Aktif aknenin erken dönemde tedavi edilmesi yeni skar oluşumunu azaltmanın en önemli yollarından biridir. Akne skarı tedavisine de çoğunlukla aktif sivilceler kontrol altına alındıktan sonra başlanır.

Akne Skarı Türleri

Akne skarları temel olarak çökük skarlar ve kabarık skarlar şeklinde sınıflandırılır.

Atrofik Akne Skarları

Ciltte kolajen kaybı sonucunda oluşan çökük izlere atrofik akne skarı adı verilir.

Atrofik skarlar üç ana gruba ayrılır:

• Ice pick skarlar,
• Boxcar skarlar,
• Rolling skarlar.

Bir hastada bu skar tiplerinin birkaçı aynı anda bulunabilir.

Ice Pick Skarlar

Ice pick skarlar, cilt yüzeyinde dar bir açıklığı bulunan ancak derine doğru uzanan sivri ve çukur izlerdir.

Görünüm olarak iğne veya buz kıracağıyla delinmiş küçük deliklere benzetilebilir. Genellikle derin oldukları için yalnızca yüzeysel peeling, krem veya lazer uygulamalarına sınırlı yanıt verirler.

Ice pick skarlarda en sık değerlendirilen yöntemler:

• TCA CROSS,
• Punch eksizyon,
• Punch elevasyon,
• Uygun hastalarda fraksiyonel lazer,
• Kombine tedavilerdir.

TCA CROSS yönteminde yüksek konsantrasyonlu trikloroasetik asit yalnızca skarın içine uygulanarak kontrollü kolajen yenilenmesi hedeflenir. Bu yöntem özellikle dar ve derin ice pick skarlarda tercih edilir.

Boxcar Skarlar

Boxcar skarlar, yuvarlak veya oval biçimli, kenarları daha dik ve tabanı belirgin çökük izlerdir.

Suçiçeği izlerine benzer bir görünüm oluşturabilirler. Yüzeysel veya derin olabilirler.

Yüzeysel boxcar skarlarda:

• Fraksiyonel lazer,
• Fraksiyonel radyofrekans,
• Mikroiğneleme,
• Kimyasal peeling

gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

Derin ve keskin kenarlı boxcar skarlarda ise:

• Punch elevasyon,
• Punch eksizyon,
• Dolgu,
• Fraksiyonel lazerle kombine tedaviler

daha uygun olabilir.

Rolling Skarlar

Rolling skarlar geniş, sınırları daha belirsiz ve dalgalı çöküntüler şeklinde görülür.

Bu izlerde cildin alt kısmından derin dokulara uzanan fibröz bantlar bulunabilir. Bu bantlar cildi aşağı doğru çekerek yüzeyde gölgelenme ve dalgalı bir görünüm oluşturur.

Rolling skarların temel tedavilerinden biri subsizyon işlemidir.

Subsizyonda özel bir iğne veya kanül ile cildi aşağı çeken fibröz bantlar serbestleştirilir. Böylece çökük alanın yükselmesi ve kontrollü kolajen oluşumu hedeflenir.

Subsizyon şu yöntemlerle birlikte uygulanabilir:

• Hyalüronik asit dolgular,
• Biyostimülanlar,
• Fraksiyonel lazer,
• Fraksiyonel radyofrekans,
• Mikroiğneleme.

Özellikle derin ve cilde yapışık rolling skarlarda yalnızca yüzeyden uygulanan lazer tedavileri yeterli olmayabilir.

Hipertrofik Akne Skarları

Hipertrofik skarlar, iyileşme sırasında fazla kolajen üretilmesi sonucunda gelişen kabarık ve sert izlerdir.

Genellikle sivilcenin oluştuğu alanın sınırları içerisinde kalırlar. En sık çene hattı, göğüs, omuz ve sırt bölgesinde görülürler.

Tedavide:

• Skar içine kortikosteroid enjeksiyonu,
• Silikon jel veya silikon tabakalar,
• Kriyoterapi,
• Damar lazerleri,
• Lazer tedavileri,
• Gerektiğinde cerrahi yöntemler

kullanılabilir.

Keloid Skarlar

Keloidler, başlangıçtaki sivilce veya yaranın sınırlarını aşarak çevre cilde doğru büyüyen kabarık skarlardır.

Kaşıntı, hassasiyet veya ağrı oluşturabilirler. Özellikle göğüs, omuz, sırt, boyun ve çene hattında görülebilirler.

Keloid tedavisinde tek başına cerrahi çıkarma yüksek tekrarlama riski taşıyabilir. Bu nedenle tedavi çoğunlukla:

• Kortikosteroid enjeksiyonları,
• Silikon ürünleri,
• Kriyoterapi,
• Damar lazerleri,
• Cerrahi ve enjeksiyon kombinasyonları

şeklinde planlanır.

Akne Skarı ile Sivilce Lekesi Arasındaki Fark

Sivilce sonrası oluşan renk değişiklikleri ve gerçek skarlar birbirinden ayrılmalıdır.

Kahverengi sivilce lekeleri

Düz kahverengi veya gri alanlar, inflamasyon sonrası hiperpigmentasyon olarak adlandırılır. Cilt yüzeyinde çöküklük veya kabarıklık yoktur.

Tedavide güneş koruması, azelaik asit, retinoidler, leke açıcı ürünler, peeling ve uygun hastalarda pigment lazerleri kullanılabilir.

Kırmızı sivilce lekeleri

Pembe, kırmızı veya mor renkli düz izler yüzeysel damar değişiklikleriyle ilişkilidir.

Bu lekelerde damar lazerleri, BBL veya IPL gibi ışık temelli yöntemler değerlendirilebilir.

Gerçek akne skarları

Cilt yüzeyinde çökme, kabarma veya dalgalanma vardır.

Kremler renk değişikliğini azaltabilir ancak belirgin çökük ve kabarık skarları tek başına ortadan kaldırmaz.

Akne Skarı Tedavisi Nasıl Planlanır?

Akne skarı tedavisinde öncelikle aşağıdaki özellikler değerlendirilir:

• Aktif sivilce olup olmadığı,
• İzlerin ice pick, boxcar veya rolling tipte olması,
• Skarların yüzeysel veya derin olması,
• Cildin altında yapışıklık bulunması,
• Kırmızı veya kahverengi lekelerin eşlik etmesi,
• Cilt tipi,
• Keloid gelişme eğilimi,
• Daha önce uygulanan tedaviler,
• Hastanın iyileşme süresi beklentisi.

Tek bir hastada farklı skar tipleri birlikte bulunabildiği için tedavinin birkaç aşamadan oluşması gerekebilir.

Örneğin rolling skarlar için subsizyon, ice pick skarlar için TCA CROSS ve yüzeysel boxcar skarlar için fraksiyonel lazer veya radyofrekans birlikte planlanabilir.

Subsizyon

Subsizyon, cildin altındaki fibröz bantların özel bir iğne veya kanülle serbestleştirildiği minimal invaziv bir işlemdir.

En çok:

• Rolling skarlarda,
• Cilde yapışık çökük izlerde,
• Gerildiğinde kaybolmayan çöküntülerde

kullanılır.

İşlem sonrasında:

• Şişlik,
• Morarma,
• Hassasiyet,
• Geçici sertlik,
• Kanama

görülebilir.

Bazı derin skarlarda birden fazla seans gerekebilir. Subsizyon, dolgu veya enerji bazlı cihazlarla kombine edildiğinde daha belirgin sonuç sağlayabilir.

TCA CROSS

TCA CROSS, yüksek konsantrasyonlu trikloroasetik asidin yalnızca çökük skarın içerisine uygulanmasıdır.

Özellikle:

• Ice pick skarlar,
• Dar ve derin boxcar skarlar,
• Genişlemiş gözenek benzeri derin izler

için kullanılabilir.

İşlem sonrasında skarın içerisinde beyazlaşma, ardından kabuklanma görülür. Kabukların koparılmaması ve güneşten düzenli korunulması gerekir.

Koyu cilt tiplerinde işlem sonrası pigmentasyon riski bulunduğu için uygulamanın kontrollü yapılması önemlidir.

Fraksiyonel Lazer Tedavisi

Fraksiyonel lazerler ciltte mikroskobik tedavi alanları oluşturarak kontrollü yenilenme ve kolajen üretimi sağlar.

Akne skarlarında kullanılan lazerler temel olarak iki gruba ayrılır:

Ablatif fraksiyonel lazerler

• Fraksiyonel CO₂ lazer,
• Er:YAG lazer.

Cildin üst ve derin katmanlarında kontrollü hasar oluşturabilir. Genellikle daha güçlü sonuç ve daha uzun iyileşme süresiyle ilişkilidir.

İşlem sonrasında:

• Kızarıklık,
• Şişlik,
• Kabuklanma,
• Hassasiyet,
• Geçici koyulaşma

görülebilir.

Non-ablatif fraksiyonel lazerler

Cilt yüzeyini tamamen kaldırmadan daha derin dokularda kolajen üretimini destekler.

İyileşme süreleri genellikle daha kısadır ancak istenen sonuç için daha fazla seans gerekebilir.

Fraksiyonel lazerler özellikle yüzeysel ve orta derinlikteki boxcar skarlar ile genel cilt dokusu düzensizliklerinde kullanılabilir. Derin ice pick veya yapışık rolling skarlarda tek başına yeterli olmayabilir.

Fraksiyonel Radyofrekans ve Altın İğne

Fraksiyonel radyofrekans uygulamasında mikroiğneler aracılığıyla cildin belirlenen derinliklerine radyofrekans enerjisi iletilir.

Kontrollü ısı etkisiyle kolajen ve elastin üretiminin desteklenmesi hedeflenir.

Özellikle:

• Boxcar skarlar,
• Yüzeysel rolling skarlar,
• Gözenek görünümü,
• Genel cilt dokusu düzensizlikleri

için kullanılabilir.

Fraksiyonel radyofrekans farklı cilt tiplerinde uygulanabilir ancak işlem sonrası kızarıklık, kabuklanma ve pigmentasyon riski tamamen ortadan kalkmaz.

Derin ve yapışık rolling skarlarda işlem öncesinde subsizyon gerekebilir.

Mikroiğneleme

Mikroiğneleme işleminde çok ince iğnelerle ciltte kontrollü mikrokanallar oluşturulur. Bu işlem cildin doğal iyileşme mekanizmasını ve kolajen üretimini destekler.

En çok:

• Hafif ve orta düzey atrofik skarlar,
• Yüzeysel boxcar skarlar,
• Cilt dokusu düzensizlikleri

için kullanılabilir.

İşlem sonrasında birkaç gün kızarıklık, hassasiyet ve kuruluk görülebilir.

Mikroiğneleme, fraksiyonel lazerlere göre daha kontrollü bir iyileşme süresi sağlayabilir ancak derin skarlarda tek başına yeterli olmayabilir.

Dolgu Uygulamaları

Hyalüronik asit dolgular, uygun özellikteki çökük akne skarlarının altına uygulanarak cilt yüzeyinin yükseltilmesini sağlayabilir.

Özellikle:

• Geniş rolling skarlar,
• Subsizyon sonrasında devam eden çöküklükler,
• Gerildiğinde düzleşen yumuşak skarlar

için tercih edilebilir.

Dolgu tedavisinin etkisi kullanılan ürüne göre geçicidir. Belirli aralıklarla tekrarlanması gerekebilir.

Akne skarlarının tedavisinde dolgu uygulaması yüz anatomisine ve damar yapılarına hâkim hekimler tarafından gerçekleştirilmelidir.

Punch Eksizyon ve Punch Elevasyon

Punch yöntemleri derin ve sınırlı sayıdaki akne skarlarında kullanılabilir.

Punch eksizyon

Derin skar küçük, yuvarlak bir cerrahi aletle çıkarılır ve oluşan açıklık dikişle kapatılır.

Özellikle çok derin ice pick ve dar boxcar skarlarda değerlendirilebilir.

Punch elevasyon

Skarın tabanı çevre dokudan ayrılarak cilt yüzeyi seviyesine yükseltilir.

Daha çok derin ve keskin kenarlı boxcar skarlar için kullanılabilir.

Bu işlemler sonrasında daha küçük ve düz bir cerrahi iz oluşabilir. Gerekirse ilerleyen dönemde fraksiyonel lazer uygulanabilir.

Kimyasal Peeling

Kimyasal peelingler cilt yüzeyinde kontrollü yenilenme oluşturarak yüzeysel doku düzensizliklerinin ve sivilce sonrası renk değişikliklerinin azalmasına yardımcı olabilir.

Kullanılabilecek peelingler arasında:

• Glikolik asit,
• Salisilik asit,
• Jessner solüsyonu,
• Trikloroasetik asit

bulunur.

Yüzeysel peelingler derin akne skarlarını ortadan kaldırmaz. Daha çok aktif akne, yüzeysel lekeler ve hafif doku düzensizlikleri için kullanılır.

PRP Akne Skarlarında Kullanılır mı?

PRP uygulamasında kişinin kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazma cilde uygulanır.

PRP’nin kolajen üretimini ve iyileşme sürecini destekleyebileceği düşünülmektedir. Genellikle tek başına değil:

• Fraksiyonel lazer,
• Mikroiğneleme,
• Fraksiyonel radyofrekans,
• Subsizyon

gibi işlemlerle birlikte kullanılır.

PRP’nin tek başına derin akne skarlarını tamamen düzeltmesi beklenmemelidir.

Kabarık Akne Skarlarının Tedavisi

Hipertrofik ve keloid skarlarda çökük skarlara uygulanan tedaviler kullanılmaz.

Tedavi seçenekleri:

• Skar içine kortikosteroid enjeksiyonları,
• 5-fluorourasil içeren enjeksiyonlar,
• Silikon jel veya silikon tabakalar,
• Kriyoterapi,
• Damar lazerleri,
• Cerrahi ve enjeksiyon kombinasyonlarıdır.

Keloid eğilimi olan kişilerde ciltte kontrollü hasar oluşturan işlemler dikkatli uygulanmalıdır.

Akne Skarı Tedavisi Kaç Seans Sürer?

Seans sayısı skarın türüne, derinliğine ve kullanılan yönteme göre değişir.

Genel olarak:

• TCA CROSS: Birkaç seans,
• Subsizyon: Bir veya birden fazla seans,
• Fraksiyonel lazer: Genellikle birkaç seans,
• Fraksiyonel radyofrekans: Genellikle 3–6 seans,
• Mikroiğneleme: Genellikle 3–6 seans,
• Dolgu: İhtiyaca göre tekrar,
• Keloid enjeksiyonları: Birden fazla seans

gerektirebilir.

Bu sayılar yaklaşık değerlerdir. Tedavi aralıkları cildin iyileşmesine göre belirlenir.

Akne Skarları Tamamen Geçer mi?

Akne skarlarının görünümü uygun tedaviyle önemli ölçüde azaltılabilir ancak cildin tamamen skarsız hâle geleceği garanti edilemez.

Tedavinin amacı:

• Skarların derinliğini azaltmak,
• Cilt yüzeyini daha düzgün hâle getirmek,
• Işık ve gölge farklılıklarını azaltmak,
• Cilt dokusunu iyileştirmektir.

Sonuç; skarın tipi, yaşı, derinliği, cilt yapısı ve uygulanan kombine tedaviye göre değişir.

Akne Skarı Tedavisi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Uygulanan yönteme göre bakım önerileri değişebilir.

Genel olarak:

• Güneş koruyucu düzenli kullanılmalıdır.
• Kabuklar koparılmamalıdır.
• Cilt tahriş edilmemelidir.
• Retinoid ve asitlere önerilen süre boyunca ara verilmelidir.
• Nemlendirici ve bariyer onarıcı ürünler kullanılmalıdır.
• Sauna, hamam ve yoğun egzersiz geçici olarak sınırlandırılmalıdır.
• İşlem bölgesine kontrolsüz masaj uygulanmamalıdır.
• Verilen ilaçlar önerilen şekilde kullanılmalıdır.

Şiddetli ağrı, artan kızarıklık, akıntı, su toplaması veya yaygın kabuklanma gelişirse işlemi yapan kliniğe başvurulmalıdır.

Akne Skarları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Akne skarı mı, leke mi nasıl anlaşılır?

Cilt yüzeyi düz ve yalnızca renk değişikliği varsa büyük olasılıkla lekedir.

Çukur, kabarık veya dalgalı bir görünüm varsa gerçek akne skarı bulunabilir.

Akne skarları kremlerle geçer mi?

Kremler sivilce sonrası kahverengi ve kırmızı lekeleri azaltabilir. Retinoidler hafif doku düzensizliklerinde destek sağlayabilir.

Ancak belirgin ice pick, boxcar ve rolling skarlar genellikle işlem gerektirir.

Akne skarı için en etkili yöntem hangisidir?

Her akne skarı için tek bir en etkili yöntem yoktur.

• Ice pick skarlarda TCA CROSS veya punch yöntemleri,
• Rolling skarlarda subsizyon,
• Boxcar skarlarda fraksiyonel lazer veya radyofrekans,
• Kabarık skarlarda enjeksiyon tedavileri

daha uygun olabilir.

Birçok hastada en iyi sonuç farklı yöntemlerin birlikte kullanılmasıyla elde edilir.

Aktif sivilce varken skar tedavisi yapılır mı?

Öncelikle aktif ve iltihaplı aknenin kontrol altına alınması gerekir. Aksi hâlde yeni sivilceler yeni skarlar oluşturmaya devam eder.

Bazı hafif işlemler akne tedavisiyle birlikte uygulanabilse de agresif skar tedavileri genellikle aktif akne yatıştıktan sonra planlanır.

Akne skarı tedavisi yazın yapılır mı?

Bazı işlemler yaz aylarında uygulanabilir ancak güneş maruziyeti pigmentasyon riskini artırabilir.

Lazer ve peeling gibi uygulamaların zamanlaması cilt tipine, bronzlaşma durumuna ve güneşten korunma imkânına göre belirlenmelidir.

Akne skarı tedavisi izleri artırır mı?

Uygun olmayan yöntem, yüksek enerji, enfeksiyon veya yara bakımının hatalı yapılması skar ve pigmentasyon riskini artırabilir.

Özellikle keloid eğilimi olan kişilerde işlem seçimi dikkatli yapılmalıdır.

Fraksiyonel lazer mi, altın iğne mi daha etkilidir?

Her iki yöntem de kolajen üretimini destekler ancak seçim skar tipine ve cilt yapısına göre yapılır.

Fraksiyonel lazer yüzeysel doku düzensizliği ve boxcar skarlarda etkili olabilir. Altın iğne farklı derinliklere enerji verebildiği için bazı cilt tiplerinde ve daha derin skarlarda tercih edilebilir.

Yapışık rolling skarlarda ise her iki işlemden önce subsizyon gerekebilir.

Subsizyon tek başına yeterli midir?

Yapışık rolling skarlarda belirgin iyileşme sağlayabilir ancak skarın yüzeyinde doku düzensizliği devam edebilir.

Bu nedenle subsizyon; dolgu, lazer veya fraksiyonel radyofrekansla birlikte uygulanabilir.

TCA CROSS sonrası kabuklanma normal midir?

Evet. Uygulanan skarın içerisinde koyulaşma ve küçük kabuklar oluşabilir.

Kabuklar koparılmamalı ve güneşten düzenli korunulmalıdır.

Akne skarları zamanla kendiliğinden geçer mi?

Kırmızı ve kahverengi düz lekeler zamanla açılabilir. Ancak gerçek çökük veya kabarık akne skarları genellikle kendiliğinden tamamen düzelmez.

Muayene neden gereklidir?

Aynı hastada ice pick, boxcar, rolling skar, kırmızı leke ve kahverengi pigmentasyon birlikte bulunabilir.

Muayene sırasında:

• Skarların tipi,
• Derinliği,
• Cilde yapışıklığı,
• Aktif akne varlığı,
• Cilt tipi,
• Pigmentasyon riski,
• Keloid yatkınlığı,
• Daha önce uygulanan tedaviler

değerlendirilir.

Bu değerlendirme sonrasında işlemlerin sırası, seans sayısı ve kombinasyonları kişiye özel olarak belirlenir.

Önemli Bilgilendirme

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, kişisel tedavi önerisi veya sonuç garantisi niteliği taşımaz.

Akne skarlarının tedavisinde tek bir yöntem tüm izlere uygun değildir. Aktif aknenin kontrol altına alınması, skar tiplerinin dermatolog tarafından değerlendirilmesi ve tedavinin kişiye özel planlanması önemlidir.